Voorzitter,
Een jaar geleden stonden wij hier met de boodschap: niet wachten op de toekomst, maar haar samen stap voor stap maken.
We spraken toen over de ontwikkelingen die in onze gemeente op gang waren gekomen. Over woningbouw, scholen, dorpshuizen en het versterken van onze dorpen.
En die lijn staat voor Burgerforum nog steeds overeind.
De keuzes die we de afgelopen jaren hebben gemaakt, waren nodig om onze gemeente vooruit te helpen. Om woningen mogelijk te maken, voorzieningen op peil te houden en onze dorpen ook voor de toekomst leefbaar te houden.
Denk aan de ontwikkelingen in Beuningen en Glane, de woningbouw in onze verschillende kernen en de plannen voor Overdinkel.
Sommige projecten zijn inmiddels gerealiseerd, andere zijn in uitvoering of worden nog voorbereid. Maar de richting is duidelijk: we werken aan een gemeente waar het prettig wonen, werken en leven is.
En daar blijven we als Burgerforum achter staan.
Voorzitter,
Tegelijkertijd vraagt de begroting die vandaag voorligt om realisme.
De begroting voor 2027–2030 draagt niet voor niets de titel ‘Een pas op de plaats’.
De financiële ruimte is beperkt. De kosten stijgen, de druk op het sociaal domein blijft groot en er zijn onzekerheden over de middelen die we de komende jaren vanuit het Rijk ontvangen.
En naast geld speelt ook de beschikbare capaciteit binnen onze organisatie een belangrijke rol.
We kunnen veel willen, maar we moeten ook in staat zijn om onze plannen daadwerkelijk uit te voeren.
En daar zit voor Burgerforum de kern van deze begroting:
Niet alles hoeft. En belangrijker nog: niet alles kán meer tegelijk.
Dat is geen gebrek aan ambitie. Het is erkennen dat onze financiële mogelijkheden en onze uitvoeringskracht niet onbeperkt zijn.
We moeten daarom keuzes durven maken. Welke ontwikkelingen zijn echt noodzakelijk? Welke kunnen wachten? En welke plannen kunnen we eenvoudiger of in een later stadium uitvoeren?
Niet omdat de keuzes uit het verleden verkeerd waren, maar omdat verantwoord besturen betekent dat je rekening houdt met de mogelijkheden van vandaag én morgen.
Een pas op de plaats betekent voor Burgerforum dan ook niet dat we stoppen met ontwikkelen.
Het betekent dat we scherper kiezen en bewuster bepalen in welk tempo we verdergaan.
Woningbouw blijft voor ons een belangrijke prioriteit. Niet alleen om onze inwoners een thuis te bieden, maar ook om onze scholen, verenigingen en andere voorzieningen in stand te houden.
Daarom blijven we aandacht vragen voor onze grotere ontwikkellocaties, zoals de Lutter Noord, het Hannekerveld en de Lutterstraat.
Ook de ontwikkeling van Overdinkel blijft onze aandacht houden. En onze ondernemers moeten ruimte blijven krijgen om te ondernemen en werkgelegenheid te bieden.
Maar bij iedere nieuwe ambitie moeten we onszelf afvragen: is dit nu nodig? Hebben we er het geld en de mensen voor? En wat betekent het voor andere plannen die al lopen?
Want als we overal tegelijk aan willen werken, bestaat het risico dat we uiteindelijk nergens voldoende voortgang boeken.
Liever een aantal zaken goed en zorgvuldig uitvoeren, dan overal tegelijk aan beginnen zonder de zekerheid dat we het kunnen waarmaken.
Voorzitter,
Bij die uitvoerbaarheid speelt nog een ander belangrijk vraagstuk: netcongestie.
We kunnen als gemeente mooie plannen maken voor woningbouw, bedrijventerreinen en maatschappelijke voorzieningen, maar als er onvoldoende capaciteit op het elektriciteitsnet beschikbaar is, kunnen deze ontwikkelingen vertraging oplopen.
En vertraging betekent niet alleen dat inwoners en ondernemers langer moeten wachten. Het kan ook financiële gevolgen hebben voor onze gemeente.
Denk aan hogere kosten, uitgestelde inkomsten en mogelijke gevolgen voor onze grondexploitaties.
Daarom dient Burgerforum vandaag een aanvullende motie in om de gevolgen van netcongestie voor onze gemeentelijke projecten én financiën in beeld te brengen.
Wij willen weten welke projecten mogelijk geraakt worden, wat dit betekent voor de planning en wanneer er volgens de netbeheerder voldoende capaciteit beschikbaar komt.
Maar minstens zo belangrijk vinden wij de financiële kant.
Welke kosten kunnen hierdoor ontstaan? Welke inkomsten lopen we mogelijk later binnen? En met welke risico's is in onze meerjarenbegroting al rekening gehouden en met welke nog niet?
Daarnaast willen we dat samen met de netbeheerder wordt gekeken naar mogelijke alternatieven om projecten toch door te kunnen laten gaan.
Niet alleen wat technisch mogelijk is, maar ook wat dit kost en of het financieel verantwoord is.
We vragen het college om deze inzichten uiterlijk bij de Voorjaarsnota 2027 aan de raad voor te leggen.
Want plannen maken is één ding, maar we moeten ook weten of en wanneer we ze daadwerkelijk kunnen uitvoeren. En wat het ons kost als dat niet lukt.
Voorzitter,
Juist omdat de financiële ruimte beperkt is, moeten we ook kritisch kijken naar onze bestaande financiële uitgangspunten.
Daarom dient Burgerforum vandaag een motie in om te onderzoeken of de afschrijvingstermijn voor ondergrondse riolering verlengd kan worden van 40 naar bijvoorbeeld 60 jaar.
Rioolleidingen kunnen in de praktijk mogelijk langer meegaan dan de termijn waarover we ze nu afschrijven.
Wij willen daarom laten onderzoeken of een langere termijn technisch, financieel en volgens de geldende regels verantwoord is.
En wat dit betekent voor de jaarlijkse kapitaallasten, toekomstige vervangingen en de rioolheffing.
We vragen dus niet om vandaag zomaar een termijn te veranderen. We vragen om te onderzoeken of we onze financiële uitgangspunten beter kunnen laten aansluiten bij de werkelijke levensduur van onze voorzieningen.
En daarbij moeten we natuurlijk voorkomen dat we de rekening simpelweg doorschuiven naar toekomstige generaties.
Want ook dat is zorgvuldig omgaan met gemeenschapsgeld.
Voorzitter,
Een ander belangrijk punt in deze begroting is de stijging van de lasten voor onze inwoners.
De OZB gaat komend jaar fors omhoog. Dat komt enerzijds door de verwachte stijging van de WOZ-waarde van woningen met 10,2 procent en anderzijds door de extra verhoging van het OZB-tarief door de gemeente zelf met 7 procent.
Alles bij elkaar betekent dit dat een gemiddeld huishouden met een eigen woning ongeveer € 6,50 per maand extra aan OZB gaat betalen.
Dat lijkt misschien geen enorm bedrag, maar het komt boven op alle andere kosten waar onze inwoners mee te maken hebben.
En juist die extra bijdrage vraagt wat Burgerforum betreft ook iets van onszelf.
Want als wij onze inwoners vragen om financieel meer bij te dragen, dan moeten wij binnen dit gemeentehuis ook nog eens extra kritisch kijken naar onze eigen uitgaven.
Daarom is Burgerforum mede-indiener van de motie ‘Soberheid begint bij onszelf’, die vandaag door het CDA wordt ingediend.
Een motie waarvan wij de gedachte van harte ondersteunen.
Want het gaat ons niet om grote bezuinigingsoperaties of het opleggen van extra regels.
Het gaat om iets wat eigenlijk heel vanzelfsprekend zou moeten zijn: bij iedere uitgave nog eens de vraag stellen of deze echt nodig is.
Kan het eenvoudiger? Kan het goedkoper? Of kunnen we het misschien helemaal achterwege laten?
Niet omdat er nu niet zorgvuldig met geld wordt omgegaan. We weten dat er binnen de gemeentelijke organisatie al kritisch naar kosten wordt gekeken.
Maar de financiële situatie vraagt om nét dat beetje extra bewustzijn. Van iedereen binnen dit huis, inclusief onszelf als gemeenteraad.
En daarbij gaat het niet alleen om de grote bedragen.
Ook kleinere uitgaven tellen mee. Denk aan drukwerk, bijeenkomsten, maaltijden of andere kosten waarvan we onszelf best nog eens mogen afvragen of ze echt noodzakelijk zijn.
Want als iedereen bij die ene uitgave nét wat kritischer nadenkt, kunnen al die kleine keuzes samen een verschil maken.
En misschien nog belangrijker: daarmee laten we onze inwoners zien dat we niet alleen van hen een bijdrage vragen, maar ook zelf onze verantwoordelijkheid nemen.
Daarom ondersteunen wij deze motie en hopen we dat de gehele raad zich achter deze oproep kan scharen.
Voorzitter, tot slot.
Burgerforum blijft geloven in de kracht van Losser. In onze dorpen, onze ondernemers, onze verenigingen en het noaberschap dat onze gemeente zo bijzonder maakt.
De afgelopen jaren hebben we belangrijke ontwikkelingen in gang gezet. Die vormen een basis waarop we verder kunnen bouwen.
En die ambities laten we niet los.
Maar goed bestuur betekent ook dat je weet wanneer je moet versnellen en wanneer je het tempo moet aanpassen.
We kunnen niet alles tegelijk blijven doen. En we moeten ook niet de indruk wekken dat alles mogelijk is.
Dat vraagt om duidelijke prioriteiten, realistische ambities en een gemeentelijke organisatie die iedere euro bewust uitgeeft.
Met de moties die wij vandaag indienen en mede-indienen, willen we daar concreet invulling aan geven.
Door kritisch te kijken naar onze financiële uitgangspunten, de risico's van netcongestie tijdig in beeld te brengen en onszelf nog bewuster te maken van de manier waarop we gemeenschapsgeld uitgeven.
Een pas op de plaats is geen stap terug. Het is een bewuste keuze om Losser ook op de langere termijn financieel gezond en leefbaar te houden.
Want uiteindelijk gaat het niet om hoeveel plannen we maken, maar om wat we daadwerkelijk voor onze inwoners weten te realiseren.
De toekomst van Losser maken we nog steeds samen, stap voor stap.
Maar laten we er vooral voor zorgen dat de stappen die we zetten ook stappen zijn die we kunnen waarmaken.
Dank u wel, voorzitter.